skocz do treści

Pochodnia - Miesięcznik społeczny Polskiego Związku Niewidomych

Kultura

Dotknąć Poznania

Poznań to jedno z polskich miast o najdłuższej historii. To tu wg niektórych badaczy odbył się chrzest Polski. Tu również znajduje się najstarsza polska katedra, a w niej grobowce pierwszych władców naszego kraju. Jednakże z Poznaniem kojarzymy nie tylko dzieje odległe w czasie. W XX w. stał się przecież ważnym ośrodkiem akademickim i kulturalnym oraz symbolem protestów antykomunistycznych. Nic dziwnego, że tę bogatą historię odzwierciedlają liczne i niezwykle interesujące muzea.

Szczególną uwagę gród nad Wartą przywiązuje do swojego piastowskiego dziedzictwa. Przedstawia je np. Brama Poznania ICHOT. To interaktywne centrum historii Ostrowa Tumskiego, który przez wielu historyków uważany jest za kolebkę państwa polskiego. Centrum jest bardzo nowoczesne, począwszy od wielkiej szklanej kładki, prowadzącej do wejścia, na multimedialnych eksponatach kończąc. Wystawę podzielono na cztery sale tematyczne: gród, woda, złoto i witraż, które z różnych perspektyw opowiadają historię Ostrowa Tumskiego. W placówce zadbano także o dostępność. Niewidomi zwiedzający mogą skorzystać np. z tyflografik. Wystarczy je odebrać w punkcie informacyjnym w holu głównym. Są to m.in. dotykowe plany całej przestrzeni Centrum oraz samego Ostrowa Tumskiego (zawiera ścieżkę zwiedzania z najciekawszymi dla osób niewidomych punktami na Ostrowie). Na ekspozycji można dotknąć wszystkiego, w tym niezwykle ciekawych makiet prezentujących, jak zmieniał się Ostrów Tumski na przestrzeni wieków. Ponadto Bramę Poznania ICHOT można zwiedzać z audioprzewodnikiem. Choć nie jest to klasyczna audiodeskrypcja, to jednak dostarcza wielu ciekawych wiadomości o Ostrowie Tumskim. Placówka regularnie organizuje też bezpłatne oprowadzania z cyklu „Wszystko Jasne”, dedykowane osobom z różnymi niepełnosprawnościami. Warto śledzić stronę instytucji, by dowiedzieć się, kiedy odbędą się te dostępne dla osób z dysfunkcją narządu wzroku. Po wcześniejszym zgłoszeniu Centrum może przygotować oprowadzanie lub zajęcia edukacyjne przeznaczone dla osób niewidomych. Ta oferta dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci. Placówka ma ponadto koordynatora dostępności, do którego można się zwrócić ze wszystkimi pytaniami.

Najdawniejsze dzieje
Jeśli komuś jeszcze mało historii, powinien wybrać się do Muzeum Archeologicznego. Wystawy „Pradzieje Wielkopolski” oraz „Tu powstała Polska” pomogą lepiej poznać najdawniejsze losy tych ziem. Do tej ostatniej przygotowano audiodeskrypcję, której można wysłuchać na audioprzewodniku dostępnym w kasie. Ponadto na obu wystawach można dotknąć wybranych eksponatów, takich jak: kołyska, koło garncarskie, zbroja rycerska i miecz czy repliki strojów średniowiecznych. Dostępnych jest także kilka tyflografik przedstawiających wybrane zabytki.
Niezwykle ciekawe i wyjątkowe w skali całego kraju jest Muzeum Sztuk Użytkowych znajdujące się w zabytkowym zamku króla Przemysła. Zapoznać się tam można z historią sztuk użytkowych od wieków średnich aż do dziś. Broń, meble, ceramika, biżuteria – to i wiele innych obiektów znalazło swoje miejsce w tej niezwykłej przestrzeni. Dla niewidomych zwiedzających przygotowano pomoce dotykowe – tyflografiki i modele 3D wybranych obiektów, a także próbki różnych tkanin i fragmenty ram. Od listopada tego roku w muzeum będzie można także skorzystać z audiodeskrypcji.

Wyjątkowe makiety
Wiadomo, że zwiedzanie to nie tylko muzea, ale także, a może przede wszystkim, spacery po mieście. Stolica Wielkopolski, podobnie jak Kraków czy Wrocław, pozwala się poznać osobom niewidomym dzięki pięknym makietom swoich zabytków. Co ciekawe, zazwyczaj nie są to modele pojedynczych budowli, ale większych kompleksów, dzięki czemu można nie tylko poznać detale architektoniczne, ale także układ urbanistyczny historycznych dzielnic. Na Starym Rynku dotkniemy jego wiernej miniatury wraz z pięknym ratuszem, okalającymi go kamieniczkami i pałacami, budynkiem wagi miejskiej, a nawet fontannami i pomnikiem Bamberki. Również Ostrów Tumski można poznać dotykiem. Na makiecie króluje Bazylika archikatedralna, a otaczają ją zabytkowe zabudowania. Na pl. Mickiewicza znajduje się natomiast miniatura Dzielnicy Zamkowej. Mierzy ona ponad metr kwadratowy i przedstawia najważniejsze obiekty w okolicy placu, a więc: Teatr Wielki, zamek, uniwersytet i słynne poznańskie dwa krzyże. Ostatnia makieta przedstawia stadion Arena Euro 2012 i jest umieszczona przy wejściu do obiektu. Spacerując, warto zwrócić uwagę na rzeźby i pomniki ważnych dla Poznania postaci. Na ul. Henryka Wieniawskiego tuż przed budynkiem Collegium Minus znajduje się ławeczka Heliodora Święcickiego, pierwszego rektora Uniwersytetu Adama Mickiewicza. Natomiast na północnym końcu ul. Półwiejskiej stoi pomnik Starego Marycha. Jest to fikcyjna postać stworzona w słuchowiskach radiowych przez Juliusza Kubla. Na „Blubrach Starego Marycha”, opowiadanych autentyczną poznańską gwarą, wychowały się całe pokolenia poznaniaków. Nic więc dziwnego, że jako jedyna postać fikcyjna w konkursie „Poznaniak na cokół” pokonał wszystkich żyjących konkurentów. Dzięki temu dziś możemy dotknąć tej postaci i jej nieodłącznego atrybutu – staroświeckiego roweru.

Regionalne przysmaki
Po intensywnym dniu zwiedzania z pewnością poczujemy głód. Stolica Wielkopolski to miasto, które jak niewiele innych zachęca do poznania go zmysłem smaku. Ziemniaki, nazywane tu pyrami, jada się na setki sposobów, ale jak twierdzą wtajemniczeni, najlepiej smakują z gzikiem, czyli ostro doprawionym twarożkiem. Warto spróbować poznańskich pyz, które nie są, jak w reszcie kraju, nadziewanymi kluskami, ale gotowanymi na parze swojego rodzaju drożdżowymi bułeczkami. Na deser obowiązkowo skosztować trzeba rogala marcińskiego. Tradycyjnie było to ciasto serwowane na dzień św. Marcina – 11 listopada, stąd jego nazwa. Dziś nadziewany białym makiem i bakaliami rogal stał się tak słynnym przysmakiem, że znaleźć go można w poznańskich piekarniach przez okrągły rok.
Wybierając się do Poznania, dobrze również wiedzieć, że tamtejsze kina i teatry regularnie oferują wydarzenia z audiodeskrypcją. Kino Muza, Teatr Animacji czy Teatr Polski – to przykłady instytucji otwartych na widzów z niepełnosprawnością wzroku. Warto zajrzeć na stronę działającej w Poznaniu Fundacji Mili Ludzie przygotowującej audiodeskrypcję do filmów i spektakli teatralnych. Można również zapisać się do facebookowej grupy „Wydarzenia w Poznaniu z audiodeskrypcją”.
Jak widać, historyczny piastowski gród ma wiele do zaoferowania i nie tylko miłośnicy historii znajdą w nim coś dla siebie. Zachęcamy do odkrywania tego fascynującego miasta na własną rękę oraz poznawania jego mniej znanych atrakcji.