skocz do treści

Pochodnia - Miesięcznik społeczny Polskiego Związku Niewidomych

Radca prawny odpowiada Władysław Gołąb

Ubieganie się o pomoc w zaopatrzeniu w sprzęt rehabilitacyjny
Nasza Czytelniczka S.E. między innymi pisze: "Słyszałam, że można ubiegać się o pomoc w zaopatrzeniu w sprzęt rehabilitacyjny z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Do kogo należy się zwracać w tej sprawie? Mam na uwadze: komputer, tzw. czytak, radioodbiornik itp. Czy można także prosić o pomoc w usunięciu tzw. barier architektonicznych?"
Poruszone zagadnienie normuje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określania rodzajów zadań powiatów, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 96, poz. 861 z późniejszymi zmianami).
Pomoc na zakup komputera dla osób niewidomych udzielana jest w ramach programu "Komputer dla Homera". W 2006 r. wnioski o przydział należało składać do 25 kwietnia, a zatem na ten rok sprawa jest już definitywnie zamknięta. Przypuszczam, że program ten będzie realizowany również w przyszłym roku, ale termin składania wniosków będzie również ograniczony terminem kwietniowym.
W myśl § 5 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia: "O dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny mogą ubiegać się:
1) osoby niepełnosprawne stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, jeżeli średni miesięczny dochód (...) pomniejszony o obciążenie zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych, składkę z tytułu ubezpieczeń emerytalnego, rentowego i chorobowego (...) podzielony przez liczbę osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za rok podatkowy poprzedzający rok, w którym składany jest wniosek, nie przekracza kwoty:
a) 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia (...) na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym,
b) 65 proc. przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej..."
Przeciętne wynagrodzenie, o którym była mowa w zacytowanym przepisie, za rok 2005 wyniosło 2380,29 zł.
Wniosek o dofinansowanie osoby niepełnosprawnej składa się do powiatowego centrum pomocy rodzinie miejsca zamieszkania tej osoby, na specjalnym formularzu dostarczanym przez to centrum. Wniosek o dofinansowanie powinien zawierać: pełne informacje o osobie niepełnosprawnej, cel na który prosi się o dofinansowanie oraz przewidywany koszt realizacji zadania. Do wniosku należy dołączyć kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez właściwy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.
W myśl § 12 ust. 2 rozporządzenia: "Osoba niepełnosprawna może złożyć wniosek o dofinansowanie ze środków Funduszu: szkolenia i przekwalifikowania, zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze oraz likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w każdym czasie."
Jeżeli wniosek dotyczy usunięcia barier architektonicznych, to należy do niego dołączyć dowód, że jest się właścicielem nieruchomości, której usunięcie barier dotyczy lub w wypadku najemcy - zgodę właściciela. Dofinansowanie kosztów usunięcia barier architektonicznych nie może przekroczyć 80 proc. tych kosztów oraz 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia. Musimy jednak pamiętać, że powiatowe centrum udziela pomocy w ramach posiadanych środków; trzeba być przygotowanym na odmowę spowodowaną brakiem środków.
Kto może być przewodnikiem
Pani R.W. między innymi pisze: "Moja córeczka ma 11 lat. Ostatnio jechałam z nią do przyjaciółki. Konduktor powiedział mi, że dziecko w wieku poniżej 13 lat nie może być przewodnikiem osoby niewidomej. Moim zdaniem dziecko w wieku nawet kilku lat jest znacznie lepszą pomocą w podróży aniżeli pies przewodnik. Ze swoją córką chodzę wszędzie i wolę ją, aniżeli niedoświadczonego przewodnika dorosłego."
Niestety, konduktor kolejowy miał rację. Zgodnie z przepisami ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. - Dz.U. z 2002 r. Nr 175, poz. 1440 z późniejszymi zmianami), przewodnik osoby niewidomej musi mieć ukończony 13. rok życia. W myśl przepisów Kodeksu cywilnego, dopiero osoba, która ukończyła 13. rok życia ma częściową zdolność do czynności prawnych. PZN zdecydowanie kwestionował to ograniczenie wieku, ale ustawodawca okazał się nieustępliwy. Warto w tym miejscu dodać, że osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności o innym schorzeniu niż utrata wzroku, może korzystać z przewodnika, który ukończył 18. rok życia.
Wyżej omówione ograniczenie nie dotyczy korzystania z przewodnika w innych środkach komunikacji, aniżeli kolej i autobusy międzymiastowe. W tym przypadku można posiłkowo posłużyć się przepisami Prawa o ruchu drogowym (ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908). W myśl art. 42 tej ustawy: "Niewidomy podczas samodzielnego poruszania się po drodze jest zobowiązany nieść białą laskę w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu." Natomiast przepis art. 43 ust. 1 tej ustawy stanowi: "Dziecko w wieku do 7. lat może korzystać z drogi tylko pod opieką osoby, która osiągnęła wiek co najmniej 10 lat".
Zatem niewidomy idący z dzieckiem poniżej 7 lat, powinien posługiwać się białą laską; jeżeli korzysta z pomocy dziecka, które osiągnęło 10. rok życia - może zrezygnować z białej laski.
Skoro przewodnikiem niewidomego, zwalniającym go z obowiązku posługiwania się białą laską, jest dziecko, które ukończyło co najmniej 10. rok życia, to poprzez analogię przewodnikiem w komunikacji miejskiej może być zawsze dziecko w tym wieku.