skocz do treści

Pochodnia - Miesięcznik społeczny Polskiego Związku Niewidomych

Na bieżąco

21 września 2018, 15:01 Jak czyta Twoje dziecko?

Na świecie ponad 19 milionów dzieci w wieku szkolnym nie widzi i uczy się czytać za pomocą innego niż zwykle zmysłu – dotyku. Mimo to, nie wiemy właściwie nic na temat umiejętności czytania brajlem. Czy powoduje podobne zmiany w zachowaniu, budowie i pracy mózgu, co nauka czytania wzrokowego u widzących dzieci? Czy dzieci niewidome miewają specyficzne trudności w czytaniu o charakterze dysleksji?

Projekt, nad którym pracuje zespół z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN, dotyczy charakterystyki zmian w zachowaniu, budowie i funkcjonowaniu mózgu na skutek nabywania umiejętności czytania brajlem przez niewidome dzieci.
Po co ma się odbyć badanie?
Zespół badawczy chce odpowiedzieć na pytanie, czy nabywanie umiejętności czytania brajlem jest podobne do nabywania umiejętności czytania wzrokowego.
Poszukiwana grupa badawcza
Dzieci rozpoczynające naukę czytania w I klasie szkoły podstawowej. Zespół badawczy zamierza śledzić ich postępy w czytaniu przez kolejne 2 lata, co pół roku przeprowadzając testy psychologiczne i badanie rezonansem magnetycznym (6 weekendowych spotkań).
Drugim celem projektu jest określenie udziału różnych zdolności poznawczych i sensorycznych w czytaniu wzrokowym i dotykowym oraz przebadanie specyfiki trudności czytania w brajlu. Podobnie jak około 12% dzieci widzących, część dzieci niewidomych wykazuje specyficzne trudności związane z czytaniem brajlem, które trudno wytłumaczyć. Na potrzeby realizacji tego celu chcielibyśmy zaprosić do udziału w badaniu dzieci z klas III-VI szkoły podstawowej (1 weekendowe spotkanie).
Zakwalifikowane do badania dzieci muszą spełniać następujące warunki:

  • dobry ogólny stan zdrowia,
  • brak opóźnienia w rozwoju psychicznym i fizycznym,
  • brak metalowych elementów w ciele (np. aparat ortodontyczny, pompa insuliny),
  • brak ADHD,
  • brak wady słuchu,
  • brak chorób neurologicznych i psychicznych,
  • brak urazów mózgu.
Rekrutację w klasach I, II, III, IV, V, VI zespół badawczy chce wykonywać co roku przez okres 3 lat (2017–2020), aby zebrać reprezentatywną próbę dzieci.
Jakie zadania będą wykonywać dzieci przyjęte do programu?
Dzieci poproszone zostaną o wykonanie różnych zadań i testów w formie tradycyjnej (na papierze) i komputerowej. Dodatkowo część spotkania polegała będzie na zbadaniu budowy i pracy mózgu dziecka w skanerze rezonansu magnetycznego (więcej informacji na temat badania można znaleźć na stronie https://brajl.nencki.gov.pl/np4? Rodzice natomiast zostaną poproszeni o wypełnienie kilku kwestionariuszy za pośrednictwem strony internetowej.
Gdzie będą odbywały się spotkania?
Badania odbywać się będą w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN przy ul. Pasteura 3 w Warszawie we wcześniej ustalonych, najdogodniejszych dla rodziców terminach.
Honorarium
Przewidziana jest rekompensata za poniesione koszty dojazdu w wysokości 1000 zł za każdorazowy przyjazd na badanie oraz zapewniony zostanie pobyt w hotelu dla dziecka oraz opiekuna.
Zgoda pisemna rodziców
Aby dziecko mogło wziąć udział w badaniach, potrzebna jest zgoda pisemna rodziców/opiekunów oraz informacje, które pozwolą skontaktować się z rodzicami/opiekunami dziecka (adres mailowy i numer telefonu). Badanie jest anonimowe – dane osobowe dzieci i ich rodzin są zbierane wyłącznie do celów statystycznych, a dane teleadresowe – dla umożliwienia kontaktu. Nie będą one nigdzie ujawniane.
Kontakt z zespołem badawczym:
Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN
ul. Ludwika Pasteura 3
02-093 Warszawa
tel. 22 5892322, 22 589 2331
Wszelkie pytania można kierować na adres mailowy: brajl@nencki.gov.pl lub bezpośrednio do członków zespołu.
Kierownik zespołu:
dr Katarzyna Jednoróg: k.jednorog@nencki.gov.pl
Członkowie zespołu:
 Gabriela Dzięgiel: g.dziegiel@nencki.gov.pl
 Joanna Plewko: j.plewko@nencki.gov.pl
Dodatkowe informacje oraz niezbędne kwestionariusze dla rodziców można znaleźć na stronie http://www.nencki.gov.pl/.