skocz do treści

Pochodnia - Miesięcznik społeczny Polskiego Związku Niewidomych

Na bieżąco

28 kwietnia 2017, 15:09 Strony internetowe coraz bardziej dostępne

25 kwietnia w Sali Kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja „Włączenie cyfrowe. Dostępne e-Usługi” zorganizowana przez Fundację Widzialni. To cykliczne wydarzenie, podczas którego podsumowywane są działania na rzecz dostępności stron internetowych. Otwierając konferencję, Artur Marcinkowski zwrócił uwagę na fakt, że dostępność jest coraz bardziej zauważana przez twórców stron internetowych, co wykazują przygotowywane co roku raporty dostępności stron internetowych w Polsce. Również kompetencje cyfrowe odgrywają coraz większą rolę.

Jak co roku, głównym punktem konferencji była prezentacja raportu dostępności 2017, który bierze pod uwagę strony podmiotów realizujących zadania publiczne. W badaniu oceniono 90 stron przy wykorzystaniu skróconej metodologii badania serwisów, tj. eksperci sprawdzili zgodność serwisów ze standardem WCAG, a osoby z niepełnosprawnościami testowały m.in. dostępność formularzy, wyszukiwarek, menu i elementów multimedialnych. Oceniały również łatwość poruszania się po serwisie, odnajdywania informacji czy łatwość nawigacji.
Zgodnie z wynikami raportu, nastąpiła wyraźna poprawa w stosunku do lat poprzednich – 47,8% stron jest dostępnych i zgodnych ze standardem WCAG 2.0. Oznacza to, że połowa serwisów stron internetowych instytucji publicznych jest już dostępna. Przypomnijmy, że w 2013 r., więc w czasie publikacji raportu otwarcia, odsetek dostępnych stron internetowych wynosił 1,7%. W 2015 r. liczba ta wzrosła do 13%, a w roku następnym do 23%.
Na szczególną uwagę zasługują strony, które badanie ukończyły z oceną bardzo dobrą – serwisy: Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia; Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Ministerstwo Cyfryzacji oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. 19 kolejnych serwisów otrzymało końcową ocenę dobrą.
Niestety jest wciąż wiele do zrobienia w usługach świadczonych drogą elektroniczną. W badaniu uwzględniono 6 e-usług, a maksymalna liczba punktów to 21. Zwycięzca (możliwość zgłoszenia się do urzędu pracy przez Internet) uzyskał 13 punktów na 21, dlatego wyciągnięto następujące wnioski:
E-usługi źle oceniane były przede wszystkim przez użytkowników niewidomych. Głównym problemem były kody CAPTCHA oraz źle opisane formularze lub niewidoczne dla czytnika ekranu regulaminy wymagające akceptacji. Problem ograniczonej dostępności dotyczy przede wszystkim Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (EPUAP), w której za pomocą założonego profilu zaufanego można wykonać wiele czynności urzędowych. Na szczęście weryfikację użytkownika umożliwia kilka banków, choć dostępność formularzy pozostawia również wiele do życzenia.
Raport dostępności 2017 można pobrać ze strony: http://widzialni.org/container/raport-dostepnosci-2017.pdf

O dostępności w prawie europejskim
Maria Szymańska, zastępca dyrektora Departamentu Spraw Europejskich Ministerstwa Rozwoju, przybliżyła uczestnikom konferencji ideę Europejskiego Aktu Dostępności. Obecnie trwają prace nad ostatecznym kształtem tego dokumentu oraz zakresu jego obowiązywania. Do współpracy na szczeblu krajowym zaproszone są organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych, a także przedsiębiorcy. Za negocjacje na szczeblu unijnym z polskiej strony odpowiedzialne jest wyżej wymienione Ministerstwo Rozwoju. Akt ten opublikowany w formie dyrektywy ma na celu harmonizację dostępności towarów i usług w państwach członkowskich UE. Będą nim objęte: sprzęt komputerowy i oprogramowanie; tablety, smartfony i telefony wraz z oprogramowaniem, terminale samoobsługowe (np. bankomaty), tablice interaktywne, a także usługi świadczone drogą elektroniczną i handel w Internecie. Dyrektywa obejmie również swoim zakresem e-książki i oprogramowanie do ich odczytywania. To pierwszy akt dedykowany wyłącznie dostępności, którego głównym beneficjentem będą osoby niepełnosprawne, z czasowymi ograniczeniami i osoby starsze. Zapisy dyrektywy określą minimalny poziom dostępności towarów i usług. Niestety okres wdrażania dyrektywy jest bardzo długi. Przewidywany jest sześcioletni okres przejściowy oraz dwuletni na dostosowanie przepisów krajowych do wymogów dyrektywy. Zdaniem przedstawicieli resortu akt ten zwiększy konkurencyjność i innowacyjność.

Bez barier
Głównym punktem konferencji było ogłoszenie wyników VIII edycji konkursu „Strona internetowa bez barier” organizowanego przez Fundację Widzialni. Do konkursu zgłoszono ponad 150 serwisów, które zostały ocenione w różnych kategoriach wymienionych poniżej. Niestety brakuje zwycięzcy w kategorii „Niepubliczna strona internetowa”, która ma powyżej 100 podstron, gdyż żadna ze zgłoszonych propozycji nie mogła być oceniona pozytywnie. Strony uczestników konkursu oceniał zespół składający się z ekspertów ds. dostępności stron WWW oraz osób z niepełnosprawnościami. Sprawdzali oni zgodność serwisów ze standardem WCAG 2.0. Konsultanci z niepełnosprawnościami zweryfikowali m.in. dostępność formularzy, wyszukiwarek, menu i elementów multimedialnych. Wykonali również szereg zadań, których celem było określenie łatwości poruszania się po serwisie, odnajdywania informacji, ocena nawigacji oraz ogólnego wrażenia.
Wyniki konkursu VIII edycji Strona internetowa bez barier są następujące:

  • strona publiczna do 100 podstron: Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Cieszynie za serwis mops.cieszyn.pl
  • strona publiczna powyżej 100 podstron: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie za serwis zut.edu.pl
  • strona niepubliczna do 100 podstron: Paweł Starościak za serwis wcag.pl
  • strona Najlepsi z najlepszych: Zintegrowany Raport Roczny Grupy Kapitałowej GAZ-SYSTEM 2015 gaz-system.pl/ea/rr2015
  • strona przygotowana w oparciu o szablony PAD (Polska Akademia Dostępności): napisy-audiodeskrypcja Izabela Künstler-Zawisza za serwis [/url]www.napisy-audiodeskrypcja.pl[url] oraz symulator kolejowy: symulatory.net.pl.
- Siedmiomilowy krok do przodu – tak w skrócie można określić tegoroczną odsłonę VIII edycji konkursu „Strona Internetowa bez Barier”. Nowi uczestnicy podnieśli poprzeczkę wyjątkowo wysoko. Wyścig po zwycięstwo był wyrównany i decydowały detale. To nie tylko cieszy, ale pokazuje, że świadomość wśród twórców oraz redaktorów stron WWW stale rośnie” – mówi Sebastian Depta, Konsultant ds. Dostępności Fundacji Widzialni.
Po raz pierwszy organizator konferencji przyznał też nagrodę lidera cyfrowej dostępności. Zdaniem Fundacji na taką nagrodę zasłużył Jacek Zadrożny za swoją wieloletnią działalność na rzecz poprawy dostępności Internetu.
Ostatnim punktem konferencji był panel dyskusyjny pt. „Dostępność e-usług – trudny obowiązek czy czysty biznes, a udział w nim wzięli wyżej wspomniany lider cyfrowej dostępności, przedstawiciele resortów i biznesu. Zaproszeni goście rozmawiali o problemie dostępności Internetu, doszli także do wniosku, że dostępność może być dobrym zagraniem biznesowym. Wnioski z dyskusji można podsumować w kilku zdaniach: państwo jest zacofane cyfrowo i konieczne są zmiany; dostępność to proces, konieczna jest strategia i współpraca; koniecznie trzeba utworzyć radę ds. dostępności na wzór amerykańskiej Access Board; obywatel jest klientem, a nie petentem; dostępność – przyjemny obowiązek, powinność i dobry biznes.
Dobre przykłady dostępnego biznesu wyprzedzające wejście odpowiednich aktów prawnych to zdaniem zaproszonych gości: strona sieci Njumobile, system rezerwacji LOT na rynku amerykańskim, SuperPolsat (wyspecjalizowany kanał, gdzie 80% programów jest dostępnych). Ważna jest odpowiednia strategia informacyjno-edukacyjna w zakresie dostępności, by przedsiębiorcy dostrzegli tak dużą grupę osób wykluczonych, którą jedna z agencji szacuje na 20% klientów.