skocz do treści

Pochodnia - Miesięcznik społeczny Polskiego Związku Niewidomych

Zdrowie

Miód – eliksir zdrowia i długowieczności Patrycja Rokicka

„Chcesz być zdrów i dożyć późnego wieku, jedz miód i pij mleko” (przysłowie węgierskie)

Prozdrowotne właściwości miodu pszczelego znane były już w starożytności. Hipokrates (ojciec medycyny, 460–377 p.n.e.) swoją długowieczność zawdzięczał właśnie spożywaniu dużej ilości tego słodkiego specyfiku. Miód stosowany był, i nadal jest, jako naturalny środek odżywczy i leczniczy, zalecany w okresach rekonwalescencji, wyczerpania umysłowego i fizycznego.

Apiterapia – naturalna metoda leczenia, poparta licznymi badaniami naukowymi oraz wielopokoleniowym doświadczeniem, wykorzystująca produkty lecznicze pochodzenia pszczelego – zdobywa coraz większe grono zwolenników. BBC NEWS UK informuje, że Angielska Agencja Zdrowia Publicznego (Public Health England), która jest częścią brytyjskiego Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej, opracowuje nowe wytyczne dla brytyjskich lekarzy. Rekomenduje używanie miodu na kaszel i przeziębienie, ograniczając jednocześnie stosowanie antybiotyków przez brytyjskich pacjentów (www.bbc.com/news/health-45270134). To dobry kierunek, skorzystajmy z niego również my.

Wybrane rodzaje miodów pszczelich
Miód wielokwiatowy pszczoły wytwarzają z nektarów różnych roślin miododajnych, które kwitną w tym samym czasie, dlatego bardzo często nazywany jest miodem „tysiąca kwiatów”. Ten z kwiatów wiosennych ma jasny kolor i łagodny smak, natomiast z kwiatów letnich jest ciemniejszy, o bardziej wyrazistym smaku i zapachu. W jego składzie znajdziemy witaminy oraz makroelementy (potas, fosfor, magnez, wapń, żelazo, chlor i inne), a także krzem – pierwiastek niezbędny do odnowy skóry, włosów, paznokci i kości. Miód wielokwiatowy chroni nasze serce, wspomaga pracę układu krwionośnego, łagodzi objawy alergiczne górnych dróg oddechowych oraz wzmacnia organizm w przypadku przemęczenia psychicznego i fizycznego. Ze względu na łagodny smak szczególnie zaleca się podawać dzieciom przy leczeniu przeziębień oraz infekcji.

Miód rzepakowy charakteryzuje się słodko-gorzkawym smakiem oraz delikatnym zapachem kwiatów rzepaku, z których jest pozyskiwany. Zawiera olejki eteryczne, goryczki, aminokwasy, witaminy z grupy B, K, C, potas, magnez oraz żelazo. Warto go jeść, kiedy mamy niedobory żelaza, ponieważ ogólna przyswajalność tego pierwiastka z pożywienia wynosi 25%, a z miodu rzepakowego aż 63%! Miód rzepakowy dobrze rozpuszcza się w wodzie. Bardzo szybko ulega krystalizacji, przybierając białą lub kremową barwę i konsystencję smalcu. Obniża ciśnienie tętnicze krwi, wyrównuje niedobory potasu, przyspiesza gojenie się ran, jest pomocny w leczeniu wątroby, trzustki, nerek, wrzodów żołądka i dwunastnicy. Miód rzepakowy jest sprzymierzeńcem przy leczeniu niewydolności mięśnia sercowego, dusznicy sercowej i miażdżycy.

Miód spadziowy pozyskiwany z drzew liściastych (zazwyczaj z lipy) jest wsparciem dla nerek, wątroby oraz dróg żółciowych. Z iglastych (najczęściej ze świerku lub jodły) będzie pomocny w przypadku zaparć, biegunek i nerwic. W jego smaku można wyczuć charakterystyczny zapach igliwia i żywicy, kolor ma ciemnożółty lub zielonkawy. Miody spadziowe są bardziej gęste niż miody nektarowe, zawierają też znacznie większą ilość związków mineralnych: potasu, fosforu, siarki, wapnia, magnezu i żelaza. Charakteryzują się wysoką aktywnością antybiotyczną i bakteriobójczą. Działają antyseptycznie, przeciwzapalnie i wykrztuśnie. Polecane są osobom pracującym dużo przy komputerze oraz tym, którzy pracują w szkodliwych dla zdrowia warunkach, ponieważ mają właściwości odtruwające ludzki organizm.

Miód akacjowy pozyskiwany jest w okresie kwitnienia rośliny określanej przez pszczelarzy „białą lipą”, zwaną również: robinią, grochodrzewem lub fałszywą akacją. Ma barwę przezroczystą lub jasnosłomkową, powoli się krystalizuje, dlatego bardzo często spotykamy go w postaci płynnej. Po krystalizacji zmienia kolor na biały lub kremowożółty. Charakteryzuje się zapachem kwiatów akacji oraz (jak niektórzy twierdzą) mdłym smakiem. Wykazuje działanie uspokajające i wyciszające, pomaga w walce z bezsennością. Na dobry sen zaleca się wypicie przed snem naparu z melisy wzbogaconego łyżką miodu akacjowego. Pomaga też w zaburzeniach trawiennych, takich jak nadkwasota czy zgaga, oraz w leczeniu wrzodów żołądka, dwunastnicy i stanów kurczowych jelita cienkiego. Jest też ceniony jako środek wspomagający leczenie schorzeń układu moczowego.

Miód lipowy jest ceniony za wyjątkowy, lekko gorzki, ostry, ale urzekający smak, wysoką jakość oraz bogactwo olejków eterycznych, flawonoidów, garbników, enzymów, witamin z grupy B oraz mikro- i makroelementów, takich jak potas, magnez, mangan. Substancje te dobroczynnie wpływają na nasz organizm, działając przeciwskurczowo, przeciwkaszlowo, wykrztuśnie, napotnie i przeciwgorączkowo. Miód lipowy pomaga w leczeniu grypy, kaszlu, przeziębień, zapalenia zatok, górnych dróg oddechowych. Ma wysoką aktywność antybiotyczną. Bardzo dobre efekty uzyskamy, łącząc miód lipowy np. z sokiem malinowym lub z czarnego bzu.

Miód gryczany ma barwę ciemnoherbacianą lub brunatną, charakteryzuje go ostry, lekko piekący smak oraz silny zapach kwiatów gryki. Zawiera dużo magnezu, żelaza i witamin. Stosowany jest z powodzeniem w schorzeniach układu krążenia, miażdżycy, osłabieniu pamięci oraz w profilaktyce i leczeniu niedokrwistości wynikającej z niedoboru żelaza. Zawiera duże ilości rutyny, substancji wzmacniającej i oczyszczającej naczynia krwionośne. Zalecany jest w leczeniu miażdżycy, choroby wieńcowej, jak również w stanach osłabienia pamięci, leczeniu jaskry, osłabionego wzroku i słuchu. Miód gryczany zmniejsza szkodliwość używek (kawy, alkoholu, nikotyny), odtruwa organizm oraz usuwa ołów i pierwiastki promieniotwórcze z surowicy krwi. Warto wieczorem rozpuścić łyżeczkę miodu gryczanego w szklance letniej wody i spożyć rano 30 minut przed śniadaniem.

Miód wrzosowy ma barwę brunatnoczerwoną, krystalizuje się szybko, przybierając konsystencję galaretowatej papki w kolorze pomarańczowym lub ciemnobrunatnym. Smak ma łagodny, niezbyt słodki, czasem nawet nieco gorzkawy, czasem ziołowy. Na szczególną uwagę zasługuje jego zapach, niezwykle intensywny i naturalnie piękny, co zawdzięcza licznym substancjom aromatycznym i olejkom eterycznym, zawartym we wrzosowym nektarze. Działa moczopędnie, bakteriobójczo, przeciwzapalnie, reguluje pracę jelit, pomaga w leczeniu biegunek, zaparć oraz chorób reumatycznych. Jest zalecany w profilaktyce chorób prostaty u mężczyzn po 40 roku życia. Zwiększa odporność organizmu i chroni przed rozwojem zakażeń. Miód wrzosowy jest bogaty w witaminy: A, B2, B6, C i PP oraz żelazo i potas.

Z czym to się je?
Miód jest produktem wysokokalorycznym: 100 gramów dostarcza 315 kalorii. Wprowadzając go do naszego jadłospisu, zachowajmy umiar. Jest pysznym, zdrowym smakołykiem, ale jego nadużywanie może negatywnie odbić się np. na naszej sylwetce. Osoby chore na cukrzycę również powinny ograniczać spożywanie miodu.
Najlepsze efekty dla naszego organizmu przynosi spożywanie miodu w postaci roztworu wodnego (1 łyżeczka miodu na szklankę letniej wody), przygotowanego na 10–12 godzin przed wypiciem. Pamiętajmy jednak, że rozpuszczanie go w wodzie o temperaturze wyższej niż 45–50oC niszczy jego czynne biologiczne związki. Łyżeczkę miodu możemy również dodać do ciepłej herbaty lub mleka.
U niektórych osób po spożyciu miodu mogą pojawić się objawy niepożądane, np. uczulenia objawiające się wysypką lub pokrzywką, biegunki, nudności, wymioty. Są to sporadyczne przypadki, ale należy wtedy wyłączyć miód z naszej diety.
Czytelnikom zainteresowanym pogłębieniem wiedzy na temat apiterapii polecam wykłady prof. dr. hab. Ryszarda Czarneckiego, które można znaleźć na stronie www.youtube.com. W kolejnym numerze przybliżę pozostałe produkty pszczele, ich lecznicze właściwości oraz zastosowanie.

Źródła: www.pzp.biz.pl, kaszubskiemiody.com.pl, wcinaj-miod.pl.