skocz do treści

Pochodnia - Miesięcznik społeczny Polskiego Związku Niewidomych

Sport

Piłka jest okrągła, a bramki są dwie Tomasz Matczak

Mistrzostwa świata w piłce nożnej, które będą rozgrywane na rosyjskich stadionach, zbliżają się wielkimi krokami. Nie ma co ukrywać, że to największa tego typu impreza na naszym globie. Nie mam takich znajomości, aby zająć się tematem dostępności mundialowych stadionów dla niewidomych, choć pewnie byłoby to frapujące zajęcie. Postanowiłem za to przyjrzeć się nieco bardziej przyziemnemu zagadnieniu, a mianowicie temu, jak kluby rodzimej ekstraklasy dbają lub nie dbają o osoby niewidome na swoich stadionach. Dla mniej zorientowanych: w najwyższej klasie rozgrywkowej w Polsce mamy szesnaście klubów. Są to w kolejności alfabetycznej: Arka Gdynia, Brukbet Nieciecza, Cracovia Kraków, Górnik Zabrze, Jagiellonia Białystok, Korona Kielce, Lech Poznań, Lechia Gdańsk, Legia Warszawa, Piast Gliwice, Pogoń Szczecin, Sandecja Nowy Sącz, Śląsk Wrocław, Wisła Kraków, Wisła Płock i Zagłębie Lubin. Nie wszyscy wiedzą, iż obiekt sportowy, jakim jest stadion, musi spełniać pewne wymogi, aby mogły na nim być rozgrywane mecze w najwyższej klasie rozgrywkowej w Polsce. Przepisy określają m.in. liczbę miejsc na trybunie dla przyjezdnych, obszar zadaszenia trybun czy konieczność podgrzewania murawy. Wytyczne określają też, jakie warunki kluby muszą spełnić w stosunku do osób niepełnosprawnych.
Przygotowując się do napisania niniejszego materiału, wysłałem do każdego z wyżej wymienionych klubów piłkarskich wiadomość e-mail z prośbą o udostępnienie informacji o ich działaniach na rzecz osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem niewidomych. Z żalem i przykrością muszę stwierdzić, że tylko nieliczne kluby odpowiedziały na moją prośbę. Były to Jagiellonia Białystok, Arka Gdynia, Legia Warszawa, Wisła Płock oraz Pogoń Szczecin. Niezrażony milczeniem pozostałych klubów, postanowiłem skontaktować się bezpośrednio ze stowarzyszeniami kibiców, aby od nich uzyskać informacje. Na moją prośbę odpowiedziały merytorycznie jedynie stowarzyszenia kibiców Wisły Kraków oraz Sandecji Nowy Sącz. Od sympatyków Lechii Gdańsk dostałem zdawkową odpowiedź, iż moje pytania powinienem zadać bezpośrednio władzom klubu. Do chwili pisania niniejszego artykułu, mimo wcześniejszych zapewnień o przekazaniu pytań komu trzeba, nie otrzymałem żadnej informacji na temat Wisły Kraków. Pozostali członkowie piłkarskiej elity Polski, a więc Cracovia Kraków, Górnik Zabrze, Korona Kielce, Lech Poznań, Piast Gliwice, Śląsk Wrocław i Zagłębie Lubin, pozostawili moje e-maile bez odpowiedzi. Dotyczy to zarówno władz klubowych, jak i stowarzyszeń kibiców. Sympatycy Brukbetu Nieciecza, z którymi nawiązałem kontakt za pośrednictwem Facebooka, obiecali odpowiedź, której jednak się nie doczekałem. Szczerze mówiąc, dziwię się milczeniu klubów piłkarskich. Miałem nadzieję, że elita futbolowa okaże więcej zrozumienia, ale najwyraźniej przeceniłem otwartość i chęć pomocy ze strony jej członków.
Poniżej przedstawiam informacje, jakie udało mi się uzyskać. Być może pomogą one osobom niewidomym w podjęciu decyzji, czy warto wziąć udział w choćby jednym meczu. Kluby zostały uszeregowane w porządku alfabetycznym.

Arka Gdynia
Arka jak najbardziej wychodzi naprzeciw osobom niepełnosprawnym, w tym niewidomym. Stadion Miejski uczestniczy w projekcie UEFA o nazwie „Pełen Dostęp, Pełen Football”.
Na stronie klubowej są specjalne zakładki:
http://www.arka.gdynia.pl/index.php?typ=podstrona&id=58
http://www.arka.gdynia.pl/index.php?typ=podstrona&id=69
Podczas meczu osoby niewidome mogą skorzystać z audiodeskrypcji.
Dla osób z orzeczeniami o niepełnosprawności klub przygotował specjalne miejsca z dodatkową opieką stewardów. Bilety na nie, za okazaniem dokumentu stwierdzającego niepełnosprawność, można kupić w promocyjnej cenie, która wynosi 50% standardowej ceny biletu. Konieczne jest także posiadanie zweryfikowanego profilu kibica.

Jagiellonia Białystok
Stadion w Białymstoku nie jest własnością klubu i to główny powód, dla którego w tym obiekcie nie ma audiodeskrypcji. Jagiellonia wypożycza obiekt na czas rozgrywania meczu, a więc zapewnienie audiodeskrypcji leży w gestii właściciela, a nie klubu. Klub nie wdrożył także żadnych specjalnych programów dla osób niepełnosprawnych. Sprzedaż karnetów i biletów odbywa się tu na warunkach ogólnych.

Legia Warszawa
Od co najmniej 4 sezonów, a więc od września 2014 r., stołeczny klub wdrożył specjalny program pod nazwą „Legia bez barier”. W ramach tego programu osoby niepełnosprawne wraz z opiekunami, o ile są oni konieczni, mogą za darmo uczestniczyć w meczach rozgrywanych na stadionie przy ul. Łazienkowskiej 3. Niepełnosprawni, którzy w poprzednim sezonie kibicowali swojej drużynie w co najmniej 3/4 meczów, po złożeniu pisemnej prośby i przedstawieniu orzeczenia o niepełnosprawności, otrzymują karnety na całą rundę. Dotyczy to nie tylko spotkań w ramach ekstraklasy, ale także pucharu Polski oraz pucharów europejskich. Niepełnosprawni, którzy rzadziej odwiedzają stadion Legii Warszawa, zostają wciągnięci na specjalną listę mailingową i przed każdym meczem otrzymują e-maile o liczbie darmowych wejściówek. Zwykle jest ich 60. W tym przypadku obowiązuje zasada, kto pierwszy, ten lepszy. W odpowiedzi na mail z klubu należy zamieścić dane osobowe niepełnosprawnego i opiekuna, a potem czekać na odpowiedź. Na stadionie przy ul. Łazienkowskiej 3 dostępna jest audiodeskrypcja dla niewidomych.

Pogoń Szczecin
2 lata temu klub stworzył około 100 nowych miejsc dla osób niepełnosprawnych oraz ich opiekunów. Każdy niepełnosprawny kibic, za okazaniem legitymacji, może otrzymać bilet w specjalnej, niższej cenie. Klub utrzymuje dobre relacje z Okręgiem Zachodniopomorskim Polskiego Związku Niewidomych. Jest w kontakcie z dyrektorem Józefem Małoskiem, wspólnie zorganizowano m.in. mecz goalballa, w którym udział wzięli piłkarze Pogoni. Na szczecińskim stadionie nie ma jednak audiodeskrypcji.

Sandecja Nowy Sącz
W przypadku tego klubu sprawa jest o tyle skomplikowana, iż nowosądecki stadion nie spełnia wymogów licencyjnych, a więc Sandecja w roli gospodarza rozgrywa swoje mecze w obiekcie w Niecieczy, czyli na stadionie Brukbetu. Działania na rzecz osób niepełnosprawnych są zatem utrudnione, bo obiekt jest wypożyczany. Stadion w Nowym Sączu jest w fazie renowacji i dostosowywania go do wymogów licencyjnych. Dopiero po zakończeniu prac będzie można pomyśleć o wdrażaniu programów dla osób niepełnosprawnych.

Wisła Płock
Obiekt sportowy, na którym rozgrywa swoje mecze Wisła Płock, jest obiektem zaawansowanym technicznie i jest na etapie prac przygotowawczych do ogłoszenia przetargu na wyłonienie wykonawcy projektu i zarazem wykonawcy całej modernizacji stadionu. W chwili obecnej opracowano koncepcję, na podstawie której wykonany będzie projekt.
Wisła Płock wypełnia wszystkie zalecenia infrastrukturalne z podręcznika licencyjnego dla klubów ekstraklasy w zakresie osób niepełnosprawnych tj.:
– dysponuje miejscami parkingowymi dla osób niepełnosprawnych,
– miejscami w loży honorowej, jak również podestem na trybunie naprzeciwległej,
– podjazdem dla wózków na trybunie honorowej,
– podjazdem dla wózków do budynku administracyjnego,
– windą dla osób niepełnosprawnych,
– przystosowanymi toaletami w budynku oraz przy sektorach,
– oznakowaniem obiektu w tym zakresie.
Dodatkowo są upusty na bilety dla niepełnosprawnych i ich opiekunów na mecze ligowe Wisły Płock.
Bilet specjalny kosztuje 10,00 zł i przysługuje emerytom, rencistom, weteranom wojennym, osobom niepełnosprawnym (I, II, III grupa).
Bilet za 1,00 zł przysługuje osobom niepełnosprawnym poruszającym się na wózkach inwalidzkich oraz opiekunowi osoby niepełnosprawnej.
Regularnie Spółka, w przypadku złożenia stosownego zapotrzebowania, gości na podstawie zniżek grupy sympatyków drużyn przyjezdnych ze stowarzyszeń osób niepełnosprawnych m.in. Śląska Wrocław czy Legii Warszawa. Sympatycy mają zapewniony parking, jak również miejsca na loży honorowej. W obiekcie nie jest i nie była stosowana audiodeskrypcja sportowa.
Tyle o klubach piłkarskich. Warto zauważyć, iż podręcznik licencyjny dla klubów ekstraklasy, a więc spis wytycznych, jakie klub musi spełnić, aby zostać dopuszczony do rozgrywek w najwyższej klasie, zawiera paragraf poświęcony niepełnosprawnym kibicom. Nie ma w nim jednak mowy o kibicach niewidomych. Nacisk położono na osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich. Przepisy regulują m.in. minimalną liczbę specjalnych miejsc na trybunach, a także parkingach, sposób usytuowania miejsc, konieczność istnienia co najmniej jednej dostosowanej toalety itp. Podręcznik licencyjny milczy na temat audiodeskrypcji. Trudno oprzeć się wrażeniu, iż nie nadszedł jeszcze czas, aby niewidomy na stadionie był traktowany jak zwyczajny kibic, a nie anomalia. Cóż, nie od razu Wisłę Kraków zbudowano, prawda? Mam nadzieję, że w przyszłości i to się zmieni, a osób niewidomych na stadionach będzie coraz więcej.