skocz do treści

Pochodnia - Miesięcznik społeczny Polskiego Związku Niewidomych

Cywilizacja

Więcej niż zegarek Marta Kanarek

Podają aktualny czas, mogą być dodatkiem do sportowego ubioru albo modnej kreacji, liczą kroki i kalorie, a z każdym rokiem są coraz bardziej funkcjonalne. O czym mowa? O małych komputerach noszonych na nadgarstku, czyli o inteligentnych zegarkach. Co one potrafią? Czy mogą być przydatne dla osób niewidomych? Dla kogo będą najlepsze? W poniższym tekście spróbuję opisać smart zegarki i ich funkcje. Zainteresowanych odsyłam do sklepów i Internetu, gdzie można znaleźć szczegółowe informacje, również te przydatne dla osób z dysfunkcją wzroku.

Tematem inteligentnych zegarków zaczęłam interesować się kilka lat temu. Przystosowane dla nas mówiące lub brajlowskie zegarki trochę mnie znudziły, a większość z nich wygląda mało efektownie. Odwiedzając sklepy z elektroniką, próbowałam zasięgnąć opinii o tym najlepszym dla siebie. Ale zauważyłam, że wiedza sprzedawców w tym zakresie jest niewielka, a dostępność to dla wielu kwestia w ogóle nieznana. Ich zdaniem najlepszy dla mnie jest zegarek od Apple, bo od lat korzystam z iPhone’a. Chodząc po sklepach, drążyłam dalej. Chciałam znaleźć coś na moją kieszeń, bo zegarek od Apple, choć piękny, był dla mnie nieosiągalny. Za podobną cenę proponowano mi zegarki konkurencyjnej firmy, ale w przypadku tych tańszych o dostępności nikt nie wiedział.

Zegarek czy opaska
Inteligentne zegarki, tzw. smartwatche, oraz opaski należą do tzw. wearables, tj. urządzeń ubieralnych. To niewielkich rozmiarów komputery z różnymi dodatkowymi funkcjami. Opaski, często wykonane z wodoodpornych materiałów, zazwyczaj nie mają wyświetlacza, a o osiągniętych celach (np. liczbie kroków) informują diody i wibracje. Muszą być sparowane z telefonem, na którym można śledzić całą aktywność lub grzebać w ustawieniach. Sprawdzą się podczas treningów lub spacerów, monitorując sportową aktywność. Zagrożeniem dla niewidomych użytkowników może być przeprojektowanie interfejsu aplikacji na niedostępny, wtedy opaska stanie się nieprzydatnym dodatkiem.
Wyposażone w niewielki ekran zegarki zazwyczaj nie są samodzielnymi urządzeniami. Do bardziej zaawansowanych operacji, np. instalowania aplikacji itp., konieczne jest ich sparowanie z telefonem przez bluetooth.

W stronę miniaturyzacji
Od wielu lat próbowano dodać do klasycznego zegarka wiele funkcji. Nikogo już nie dziwi zegarek wodoszczelny, z budzikiem lub stoperem, apetyt jednak rośnie w miarę jedzenia. W ciągu ostatnich lat rynek urządzeń mobilnych znacznie się poszerzył, pojawiły się superkomputery umieszczone w smartfonach, ale ich twórcy szukali nowych rozwiązań. Opracowując smart zegarki, założyli, że ciągłe sięganie do kieszeni lub torebki po dużych rozmiarów telefon będzie niewygodne i że łatwiej będzie odebrać połączenie lub przejrzeć nowe wiadomości na zegarku. Co dokładnie potrafi takie urządzenie? To zależy od modelu i dostępności aplikacji rozszerzających jego funkcje.

Szlachetne zdrowie
Obliczanie kroków to funkcja, którą ma prawie każdy nowoczesny telefon. Instalując dodatkowe aplikacje, można uczynić ze smartfona prawdziwego asystenta, który będzie czuwać nad naszym zdrowiem; może nawet w razie wypadku powiadomić odpowiednie służby lub osobę nam bliską, że potrzebna jest pomoc. By wyjść naprzeciw tym oczekiwaniom, zegarki wyposażono przede wszystkim w funkcje monitorujące naszą aktywność. Spoglądając na nadgarstek, możemy szybko zorientować się, ile kalorii spaliliśmy od rana, czy wykonaliśmy 100% normy, czy musimy wykonać kolejne okrążenie. Dodatkowo wibrujący sygnał poinformuje nas o zakończeniu treningu. Przy bardziej sprzyjających warunkach możemy dokładniej przeanalizować wykres aktywności na swoim smartfonie. Warto też pamiętać o tym, że inteligentny zegarek nie jest urządzeniem medycznym, a prezentowane dane mają jedynie charakter orientacyjny. Mimo tego zastrzeżenia, zachęcam do obserwacji swojej aktywności, pozwoli nam to uświadomić sobie, jak często się ruszamy oraz ile czasu spędzamy w pozycji siedzącej.
Inteligentny zegarek możemy kupić za kilkadziesiąt albo kilka tysięcy złotych. Cena zależy przede wszystkim od modelu, producenta i materiału, z którego wykonana jest koperta. Tańsze pracują na przygotowanym dla nich systemie operacyjnym, inne zaś mają odpowiednią wersję systemu Android, tj. Android wear, a WatchOS steruje zegarkami Apple. Cena również określa możliwości danego urządzenia. Najprostsze modele, które kosztują około 100 zł, pokażą nam godzinę, obudzą o ustalonej porze lub nagrają notatkę głosową. Droższe pozwolą na więcej: mogą być osobistym asystentem aktywności albo wyświetlą dane o naszej lokalizacji. Jedne zegarki mogą być osobnymi urządzeniami, mają wejście na kartę SIM i kartę pamięci, inne wymagają połączenia z telefonem.

Postaw na dostępność
Od lat chciałam nosić zegarek taki sam, jak osoby widzące. Mówiący czasomierz z Chin bez względu na język, w jakim do mnie mówił, przykuwał uwagę, szczególnie w miejscach, w których powinno się zachować ciszę. Brajlowski, choć bardzo dyskretny, nie był wygodny w biegu. Kilka lat temu myślałam, by kupić wodoszczelny, wibrujący zegarek idealny dla głuchoniewidomych, ponieważ brakowało mi właśnie możliwości sprawdzenia godziny na basenie. Niestety, szwajcarski zegarek nie był naręczny, dlatego zrezygnowałam z zakupu.
Ze względu na swoje dość specyficzne wymagania, szukałam dostępnego zegarka, który spełni moje oczekiwania. Najtańsze mogłam pominąć. Niektóre z nich wyglądają ładnie, mają wiele funkcji, ale nie mówią, co już sprawdziłam. By mieć pewność, że nie wyrzucę kilku stów w błoto, do wyboru tak naprawdę pozostają mi urządzenia dwóch konkurujących ze sobą firm. Jednym z rozwiązań, które mi proponowano, był zegarek Apple. I rzeczywiście, ma on sporo zalet. Po pierwsze, gdy mamy zegarek i telefon od jednego producenta, możemy być pewni, że wszystko zadziała, a VoiceOver w zegarku będzie również odczytywał informacje widoczne na ekranie. Po drugie, Apple Watch po wyjęciu z pudełka można od razu udźwiękowić, po trzecie – jest wodoodporny, a po czwarte – może wibracjami wskazywać godzinę. Zegarek ten można rozszerzyć o dodatkowe funkcje, instalując aplikacje. Wadą jest niestety bateria, przy normalnym użytkowaniu i wyłączonym ekranie starcza na 3 dni, ale i to sporo. Warto też pamiętać, że Apple Watch nie sparujemy z innym telefonem. Użytkownicy Androida mogą kupić zegarki od Samsunga lub te z androidem Wear wyższym niż 2.0. Ma on wbudowany Talkback odczytujący ekran, ale jak to bywa w Androidzie, może on różnie działać.
Do czego inteligentny zegarek może się przydać osobie niewidomej? Otóż może on zastąpić chińskiego gadacza. Poza tym może być przydatny w różnych sytuacjach: odebranie telefonu, odczytanie powiadomień, a nawet sprawdzenie bieżącej lokalizacji w autobusie. Niektóre osoby niewidome twierdzą, że inteligentny zegarek pozwala im na słuchanie książek lub muzyki podczas treningu. Śledzenie swojej aktywności to kolejny powód, by mieć tak niewielkie, ale dość funkcjonalne urządzenie. Argumentem, który mnie przekonuje, jest możliwość sprawdzania czasu w wodzie. Będąc na basenie, osoby widzące mogą spojrzeć na zegar, niewidome takiej możliwości nie mają. Dodatkowe ustawienia, np. minutnika, pozwolą nam na pełną kontrolę w wodzie. Dyskrecja to kolejny powód, który skłania mnie do zakupu. Mając zegarek tej samej firmy co telefon, dostajemy całkiem zgrany tandem i to od nas zależy, ile z niego wyciśniemy.
Zakup nowego urządzenia powinien być poprzedzony gruntownym zbadaniem rynku, poznaniem jego możliwości. Najlepiej samodzielnie przetestować urządzenie lub uzyskać opinie od znajomych mających podobne oczekiwania. W ten sposób unikniemy późniejszych rozczarowań. Należy również pamiętać, że inteligentne zegarki nie zastąpią telefonu i komputera, to dodatkowy sposób przekazania informacji z naszego głównego urządzenia. Obecne na rynku modele oferują całkiem sporo, być może za kilka lat będą bardziej samodzielnymi urządzeniami albo zupełnie znikną z rynku. Oczywiście bez takiego urządzenia można żyć i świat się nie zawali. Myślę jednak, że gdy poznamy jego funkcje i przekonamy się, że jest on pomocą w naszym codziennym życiu, trudno będzie go zamienić na zwykły zegarek.